.png)
ΛΥΣΤΕ blog ➤ Σήμερα παρουσιάζουμε το πρώτο μέρος του τέταρτου κεφαλαίου για το φαινόμενο του ρατσισμού στην ελληνική κοινωνία, όπως συντάχθηκε από αξιωματικό της Αστυνομίας για την Σχολή Εθνικής Ασφάλειας. Σ' αυτό το τμήμα της έκθεσης, περιέχονται πληροφορίες και θέσεις αναφορικά με την αντιμετώπιση του φαινόμενου και τις πρωτοβουλίες της Αστυνομίας.
ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ
4.1 Θεσμικό Πλαίσιο
Στη χώρα μας πέρα από την υφιστάμενη νομοθεσία εφαρμόζονται στρατηγικές αντιμετώπισης του φαινομένου που απηχούν στις αντίστοιχες ευρωπαϊκές για την καταπολέμηση των φαινομένων ρατσισμού, ξενοφοβίας και μισαλλοδοξίας.
Υπάρχει ένα πλούσιο θεσμικό πλαίσιο που έχει τροφοδοτηθεί απ΄όλες τις βασικές συμβάσεις σε ότι, αφορά τη διαφορετικότητα του ατόμου και τις ατομικές του ελευθερίες.
Υπενθυμίζονται κατά σειρά:
α. Η θεμελιώδης συνταγματική αρχή του σεβασμού της αξίας του ανθρώπου ως προσώπου (άρθρο 2 παρ. 1), καθώς και το άρθρο 5 παρ. 2 του Συντάγματος που ορίζει ότι: Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.
β. Το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο προβλέπει ότι: Η χρήση των αναγνωριζομένων στην παρούσα Σύμβαση δικαιωμάτων και ελευθεριών πρέπει να εξασφαλιστεί ασχέτως διακρίσεως φύλου, φυλής, χρώματος, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης, συμμετοχής σε εθνική μειονότητα, περιουσίας, γέννησης ή άλλης κατάστασης.
γ. Η Οδηγία 2000/43/ΕΚ της 29-6-2000, σχετικά με τη φυλετική ισότητα, που απαγορεύει τις φυλετικές και εθνοτικές διακρίσεις στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης, της κοινωνικής ασφάλισης και γενικά της πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες.
δ. Η Οδηγία 2000/78/ΕΚ της 27-11-2000, για την ισότητα στον τομέα της απασχόλησης που καθιερώνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης στους τομείς της απασχόλησης και της κατάρτισης ασχέτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας και γενετήσιου προσανατολισμού.
ε. Ο Ν. 3304/2005 ‘‘για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετησίου προσανατολισμού’’, με τον οποίο ενσωματώθηκαν στην ελληνική έννομη τάξη οι δύο παραπάνω Οδηγίες.
στ. Ο Ν. 927/1979 ‘‘περί κυρώσεων κατά φυλετικών – θρησκευτικών διακρίσεων’’, όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 1419/1984 και το Ν. 2910/2001, με τον οποίο ποινικοποιήθηκαν οι φυλετικές διακρίσεις, στις οποίες προστέθηκαν οι διακρίσεις λόγω θρησκεύματος, και ιδίως η προπαγάνδα υπέρ αυτών και η άρνηση παροχής αγαθών και υπηρεσιών.
ζ. Το Π.Δ. 254/2004 ‘‘Κώδικας δεοντολογίας του αστυνομικού’’, στον οποίο περιλαμβάνονται κανόνες για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία των ευάλωτων προσώπων και κοινωνικών ομάδων.
η. Η Σύσταση 10/2001 της Επιτροπής Υπουργών Συμβουλίου της Ευρώπης ‘‘Ευρωπαϊκός Κώδικας Αστυνομικής Δεοντολογίας’’, στον οποίο περιλαμβάνονται κατευθυντήριες γραμμές για τις αρχές που πρέπει να διέπουν τη μεταχείριση των πολιτών κατά την αστυνομική δράση, την αντιμετώπιση του ρατσισμού και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
θ. Το P6TA-PROV(2006) 0080 από 16-3-2006 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με το οποίο καταδικάζονται όλες οι μορφές ρατσισμού που παρουσιάζονται τόσο εντός όσο και εκτός των αγωνιστικών χώρων, με αφορμή τα περιστατικά ρατσισμού που έχουν εκδηλωθεί σε ποδοσφαιρικούς αγώνες.
ι. Οι ακόλουθες συστάσεις γενικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI):
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, του αντισημιτισμού και της μισαλλοδοξίας (1996).
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας κατά των Ρομά /τσιγγάνων (1998).
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και των διακρίσεων κατά των μουσουλμάνων (2000).
- Καταπολέμηση της διάδοσης ρατσιστικού, ξενοφοβικού και αντισημιτικού υλικού μέσω του διαδικτύου /internet (2000).
- Εθνική νομοθεσία για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων (2002).
- Καταπολεμώντας το ρατσισμό στο πλαίσιο τρομοκρατίας (2004).
- Η καταπολέμηση του αντισημιτισμού (2004).
ια. Η 7100/26/5ε από 4-8-2004 εγκύκλιος διαταγή του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας για τη μη χρήση απαξιωτικών όρων για τον προσδιορισμό των μελών της ομάδας των Ρομά και τη σύσταση να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά οι όροι ‘‘Ρόμ / Ρομά’’ ή ο ελληνικός όρος ‘‘τσιγγάνος’’.
Ιβ. Κώδικας δεοντολογίας του αστυνομικού (Π.Δ. 254/2004, ΦΕΚ Α΄- 238)
Ιγ. Σύσταση του Γραφείου Αντιμετώπισης Περιστατικών Αυθαιρεσίας, το οποίο υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
Στη χώρα μας πέρα από την υφιστάμενη νομοθεσία εφαρμόζονται στρατηγικές αντιμετώπισης του φαινομένου που απηχούν στις αντίστοιχες ευρωπαϊκές για την καταπολέμηση των φαινομένων ρατσισμού, ξενοφοβίας και μισαλλοδοξίας.
Υπάρχει ένα πλούσιο θεσμικό πλαίσιο που έχει τροφοδοτηθεί απ΄όλες τις βασικές συμβάσεις σε ότι, αφορά τη διαφορετικότητα του ατόμου και τις ατομικές του ελευθερίες.
Υπενθυμίζονται κατά σειρά:
α. Η θεμελιώδης συνταγματική αρχή του σεβασμού της αξίας του ανθρώπου ως προσώπου (άρθρο 2 παρ. 1), καθώς και το άρθρο 5 παρ. 2 του Συντάγματος που ορίζει ότι: Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.
β. Το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο προβλέπει ότι: Η χρήση των αναγνωριζομένων στην παρούσα Σύμβαση δικαιωμάτων και ελευθεριών πρέπει να εξασφαλιστεί ασχέτως διακρίσεως φύλου, φυλής, χρώματος, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης, συμμετοχής σε εθνική μειονότητα, περιουσίας, γέννησης ή άλλης κατάστασης.
γ. Η Οδηγία 2000/43/ΕΚ της 29-6-2000, σχετικά με τη φυλετική ισότητα, που απαγορεύει τις φυλετικές και εθνοτικές διακρίσεις στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης, της κοινωνικής ασφάλισης και γενικά της πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες.
δ. Η Οδηγία 2000/78/ΕΚ της 27-11-2000, για την ισότητα στον τομέα της απασχόλησης που καθιερώνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης στους τομείς της απασχόλησης και της κατάρτισης ασχέτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας και γενετήσιου προσανατολισμού.
ε. Ο Ν. 3304/2005 ‘‘για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετησίου προσανατολισμού’’, με τον οποίο ενσωματώθηκαν στην ελληνική έννομη τάξη οι δύο παραπάνω Οδηγίες.
στ. Ο Ν. 927/1979 ‘‘περί κυρώσεων κατά φυλετικών – θρησκευτικών διακρίσεων’’, όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 1419/1984 και το Ν. 2910/2001, με τον οποίο ποινικοποιήθηκαν οι φυλετικές διακρίσεις, στις οποίες προστέθηκαν οι διακρίσεις λόγω θρησκεύματος, και ιδίως η προπαγάνδα υπέρ αυτών και η άρνηση παροχής αγαθών και υπηρεσιών.
ζ. Το Π.Δ. 254/2004 ‘‘Κώδικας δεοντολογίας του αστυνομικού’’, στον οποίο περιλαμβάνονται κανόνες για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία των ευάλωτων προσώπων και κοινωνικών ομάδων.
η. Η Σύσταση 10/2001 της Επιτροπής Υπουργών Συμβουλίου της Ευρώπης ‘‘Ευρωπαϊκός Κώδικας Αστυνομικής Δεοντολογίας’’, στον οποίο περιλαμβάνονται κατευθυντήριες γραμμές για τις αρχές που πρέπει να διέπουν τη μεταχείριση των πολιτών κατά την αστυνομική δράση, την αντιμετώπιση του ρατσισμού και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
θ. Το P6TA-PROV(2006) 0080 από 16-3-2006 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με το οποίο καταδικάζονται όλες οι μορφές ρατσισμού που παρουσιάζονται τόσο εντός όσο και εκτός των αγωνιστικών χώρων, με αφορμή τα περιστατικά ρατσισμού που έχουν εκδηλωθεί σε ποδοσφαιρικούς αγώνες.
ι. Οι ακόλουθες συστάσεις γενικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI):
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, του αντισημιτισμού και της μισαλλοδοξίας (1996).
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας κατά των Ρομά /τσιγγάνων (1998).
- Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και των διακρίσεων κατά των μουσουλμάνων (2000).
- Καταπολέμηση της διάδοσης ρατσιστικού, ξενοφοβικού και αντισημιτικού υλικού μέσω του διαδικτύου /internet (2000).
- Εθνική νομοθεσία για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων (2002).
- Καταπολεμώντας το ρατσισμό στο πλαίσιο τρομοκρατίας (2004).
- Η καταπολέμηση του αντισημιτισμού (2004).
ια. Η 7100/26/5ε από 4-8-2004 εγκύκλιος διαταγή του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας για τη μη χρήση απαξιωτικών όρων για τον προσδιορισμό των μελών της ομάδας των Ρομά και τη σύσταση να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά οι όροι ‘‘Ρόμ / Ρομά’’ ή ο ελληνικός όρος ‘‘τσιγγάνος’’.
Ιβ. Κώδικας δεοντολογίας του αστυνομικού (Π.Δ. 254/2004, ΦΕΚ Α΄- 238)
Ιγ. Σύσταση του Γραφείου Αντιμετώπισης Περιστατικών Αυθαιρεσίας, το οποίο υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
4.2 Ο ρόλος της Ελληνικής Αστυνομίας
Ο ρόλος της Ελληνικής Αστυνομίας στην αντιμετώπιση των φαινομένων ρατσιστικής βίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός και ευαίσθητος. Αυτό διότι οι αστυνομικοί, εκ της φύσεως του έργου τους, έρχονται πρώτοι σε επαφή με τις ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες (πρόσφυγες, μετανάστες, Ρομά) και βιώνουν καθημερινά τα προβλήματα και τις αγωνίες τους.
Οι Αστυνομικές Αρχές, στο μέτρο των αρμοδιοτήτων τους, επιβάλλεται αφενός να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των ομάδων αυτών και αφετέρου να συντελούν στην ενημέρωσή τους και να δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού.
Η συμπεριφορά του προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας προς τα άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, επιβάλλεται να διέπεται από αμεροληψία και ανθρωπιά. Οι αστυνομικοί υποχρεούνται να αντιμετωπίζουν με σεβασμό και να διασφαλίζουν την ακώλυτη άσκηση των δικαιωμάτων ατόμων που ελέγχονται ως παραβάτες του νόμου ή ως ύποπτοι διάπραξης εγκληματικών ενεργειών. Επίσης, πρέπει να αντιμετωπίζουν με κοινωνική ευαισθησία και να επιδιώκουν την εξυπηρέτηση όσων αιτούνται τη συνδρομή της Αστυνομίας, καταγγέλλουν ποινικά αδικήματα σε βάρος τους, είναι θύματα εγκληματικών ενεργειών ή προσέρχονται στις Αστυνομικές Υπηρεσίες για διοικητικές τους υποθέσεις, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που διαπιστώνουν άγνοια ή ουσιαστική αδυναμία διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους.
Η Αστυνομία, από την πλευρά της, στο πλαίσιο των προληπτικών της δράσεων, καλείται να εξασφαλίσει σε ένα διαταραγμένο κοινωνικό περιβάλλον το αίσθημα τάξης και ασφάλειας στους πολίτες ασκώντας, όπως πάντα οφείλει, τα καθήκοντά της με αντικειμενικότητα και ίση μεταχείριση απέναντι σε όλους.
Στο πλαίσιο της κατασταλτικής της δράσης η Αστυνομία διερευνά την πιθανότητα ύπαρξης ρατσιστικού κινήτρου στα εγκλήματα που διαπράττονται. Βέβαια, το κίνητρο ενός εγκλήματος είτε εμφανίζεται ως μοναδικό είτε ως συνισταμένη περισσοτέρων αιτίων που οδήγησαν στη δεδομένη παραβατική συμπεριφορά, δεν είναι ευδιάκριτο πάντοτε και ιδιαίτερα από τα πρώτα στάδια των ερευνών, η δε αναζήτηση και διερεύνηση του σε κάθε περίπτωση δεν είναι εύκολη.
Σε κάθε περίπτωση, ο αστυνομικός οφείλει να ελέγχει την ύπαρξη ρατσιστικού κινήτρου είτε ως αυτοτελούς κινήτρου είτε ως επιμέρους κινήτρου σε περίπτωση ύπαρξης πολλαπλών κινήτρων σ’ ένα έγκλημα, ιδίως όταν:
- Το ομολογούν οι φερόμενοι ως δράστες ενός εγκλήματος.
- Το επικαλούνται οι παθόντες και οι μάρτυρες ενός εγκλήματος
- Υφίστανται ενδείξεις με βάση στοιχεία αποδεκτά από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας
- Οι φερόμενοι ως δράστες και τα θύματα του εγκλήματος αυτοπροσδιορίζονται ή ανήκουν σε διαφορετικές φυλετικές, θρησκευτικές και κοινωνικές ομάδες.
Τέλος, επισημαίνεται η σημασία που αποδίδει το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας στην ανάγκη για συνεχή επιμόρφωση, καθοδήγηση και έλεγχο του αστυνομικού προσωπικού. Προληπτικές στρατηγικές που βασίζονται στην εκπαίδευση, όπως και στην καθοδήγηση των αστυνομικών από τους οικείους διοικητές και διευθυντές των Αστυνομικών Υπηρεσιών, κρίνονται αποφασιστικές για την καταπολέμηση των εκδηλώσεων ρατσισμού, ξενοφοβίας και μισαλλοδοξίας. Ένας ευαισθητοποιημένος αστυνομικός είναι πλέον κατάλληλος να διαχειριστεί το ζήτημα αυτό στις σημερινές πολυπολιτισμικές κοινωνίες, όπου πολιτικές, οικονομικές, πολιτιστικές και κοινωνικές συνιστώσες μπορούν να γεννήσουν ρατσιστικές εγκληματικές συμπεριφορές.
Η Ελληνική Αστυνομία οφείλει να είναι μονίμως παρούσα για να εφαρμόζει τους νόμους του ελληνικού κράτους. Για να αντιμετωπίσει τη βία και την εγκληματικότητα απ’ όπου κι αν προέρχεται. Και επιπλέον, θα πρέπει να είναι παρούσα για να μην επιτρέψει την καλλιέργεια του ρατσισμού και της ξενοφοβίας που επιχειρούν ορισμένοι με συστηματικό τρόπο.
4.3 Πρόσφατες πρωτοβουλίες σε πολιτικό επίπεδο
Με αφορμή διάφορες αιτιάσεις και καταγγελίες για εξάπλωση των φαινομένων ρατσιστικής βίας σε πρόσωπα ή ομάδες προσώπων, κυρίως αλλοδαπούς, το ΥΔΤΠτΠ αναλογιζόμενο τα διάφορα περιστατικά αντικοινωνικής συμπεριφοράς διαφόρων ομάδων και οργανώσεων που επιχειρούν να αποκομίσουν ακόμα και πολιτικά οφέλη ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη σύσταση εξειδικευμένων υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας σε ολόκληρη τη χώρα για την αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας. Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να υπάρχει απρόσκοπτη πρόσβαση των καταγγελλόντων στο επίσημο σύστημα ελέγχου θα ξεκινήσει και η λειτουργία τηλεφωνικής γραμμής για την υποβολή καταγγελιών για ρατσιστικά κρούσματα.
Εκτός όπως από αυτή την κρίσιμη πρωτοβουλία που ουσιαστικά αναδεικνύει τα περιστατικά ρατσιστικής βίας σε ιδιαίτερα εγκλήματα, το ΥΔΤΠτΠ και το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας συνεργάζεται με το Συνήγορο του Πολίτη, με Ανεξάρτητες Αρχές, όπως την Εθνική Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, διεθνείς οργανισμούς (UNHCR, CAT, ERRC), αλλά & με Μ.Κ.Ο., με σκοπό κυρίως την ευαισθητοποίηση αστυνομικών σε θέματα προστασίας δικαιωμάτων του ανθρώπου κατά τη αστυνομική δράση, παράγοντας ουσιαστικά αποτελέσματα.
Άλλες πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης, που κατά ένα σημαντικό βαθμό θα αποδυναμώσει τις αντικοινωνικές συμπεριφορές διαφόρων ομάδων, είναι:
- Η επανασύσταση Επιτροπών Προσφυγών για τη συνέχιση της εξέτασης των αιτημάτων ασύλου από την Αστυνομία σε πρώτο βαθμό (Π.Δ. 114/2010)
- Η σύσταση αυτόνομης Υπηρεσίας Ασύλου στελεχωμένης από πολιτικό προσωπικό και υπαγόμενης στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (Νόμος 3907/2011)
- Η Δημιουργία Κέντρων Πρώτης Υποδοχής Παράνομων Μεταναστών (Νόμος 3907/2011)
Πηγή ➤Bloko.gr
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου